"St. Maarten is bij uitstek de meest menselijke heilige, want hij immers wist heel goed het evenwicht te bewaren tussen het bedrijven van liefdadigheid en het behoud van eigenbelang". Zo beginnen de historici Theo Stevens (1937) en Joh.S.Wijne (1930) hun studie over wat vrijmetselaarsloges hebben gedaan voor wat in de Middeleeuwen genoemd werd de "Werken van Barmhartigheid". De auteurs hebben hun studie beperkt tot wat de vrijmetselaarsloges aan initiatieven ondernamen of die van individuele vrijmetselaars ondersteunden, omdat een studie naar wat vrijmetselaars individueel doen in de grote verscheidenheid aan charitatieve organisaties en instellingen te omvangrijk bleek te zijn en door het ontbreken van archieven niet compleet kan worden. Daarbij zijn als ijkpunten gekozen 1900 en 2000 vanwege de rol van de overheid tegenover sociale noden. Rond 1900 vierde de leer van de staatsonthouding hoogtij en rond 2000 is er sprake van een steeds verder terugtredende overheid. Daarbij schiep en schept het als het ware ruimte voor de noodzaak van Werken van Barmhartigheid. In het voormalige Nederlands-Indie richtte de charitas van de vrijmetselaarsloges zich zelfs soms tegen het koloniale bestuurssysteem. Terwijl er in Nederland regelmatige sprake was van een correctie van het overheidsbeleid.

Orde van Vrijmetselaren in Nederland
e-mail: info@vrijmetselarij.nl
siteontwerp: Babelfish.nl