Vrijmetselarij
Vrijmetselarij is een door de eeuwen doorgegeven methode om te werken aan bewustwording.
Doel is: jezelf beter te leren kennen en zo doende je plaats te bepalen ten opzichte van jezelf, je medemens en 'het wezen der dingen'. Vrijmetselarij betekent steeds, met beide benen op de grond, bezig zijn, zoeken naar je eigen en andermans drijfveren, op weg naar een menswaardig bestaan.
Vrijmetselarij gaat uit van het bestaan van een 'de mens en de mensheid voortstuwende wereldorde'. Het staat iedere rijmetselaar vrij het 'wezen der dingen' te benoemen, zoals hij dat wenst. Dit maakt het mogelijk, dat binnen de Vrijmetselarij mensen van vele religieuze overtuigingen, buitenkerkelijken of humanisten bij elkaar komen.
Mensen op zoek
Vrijmetselaren zijn mensen, die op zoek zijn naar antwoorden op de vragen over de wezenlijke dingen van het leven. Zij ontmoeten elkaar in de Loge en wisselen van gedachten over allerlei onderwerpen. Zij toetsen hun eigen mening en gedachten aan die van anderen, die soms zeer uiteenlopende standpunten en opvattingen hebben. Het gaat niet om gelijk hebben of gelijk krijgen, maar om de gelegenheid te overleggen in een respectvolle en harmonieuze sfeer. Vrijmetselarij zoekt naar wat mensen en volken vereent en tracht weg te nemen wat de geesten en gemoederen verdeelt.
Over een aantal punten zijn Vrijmetselaren het zeker eens:
- alle mensen zijn gelijkwaardig (maar niet gelijk);
- ieder mens heeft het recht zelfstandig te zoeken naar waarheid;
- ieder mens is verantwoordelijk voor zijn eigen doen en laten;
- ieder mens dient met toewijding te werken aan het welzijn van de hele
gemeenschap.
Beslotenheid
Veel gebruiken en symbolen in de moderne vrijmetselarij herinneren aan de oude bouwgenootschappen. Kandidaten worden volgens oude gebruiken aangenomen als Leerling, later tot Gezel bevorderd en tot Meester verheven. De oude eed tot geheimhouding vindt men terug in de bij de toetreding af te leggen gelofte. Naast haar symbolische betekenis heeft deze gelofte ook een praktische bedoeling: alleen binnen de beslotenheid van de Loge, zonder voorkennis van de ritualen en symbolen kan de kandidaat zijn opneming in de broederketen van de Loge ten volle ondergaan. Het bekend maken van de inhoud van plechtige gebeurtenissen belemmert de beleving en doet daarmee te kort aan de methode van de Vrijmetselarij.
Meer dan een spel
Wie als lid wordt aangenomen is hoofdpersoon in een plechtigheid, die haar karakter ontleent aan typisch maçonnieke ritualen. Hij maakt kennis met de bouw- en lichtsymboliek.
Elk nieuw lid beleeft zijn toetreding op zijn eigen wijze, afhankelijk van persoonlijke instelling, achtergrond en gedachten over grote levensvragen. Het lijkt allemaal spel en dat is het in zekere zin ook: maar dan wel een spel met diepe waarden en betekenissen, die de deelnemer zelf naar zijn aard kan ontdekken en verwerken. De methode van de Vrijmetselarij helpt hem daarbij. In de Loge vindt hij mannen met uiteenlopende opleiding, maatschappelijke positie, politieke en religieuze opvattingen met wie hij, in een sfeer van verdraagzaamheid kan overleggen.
Niet vrijblijvend
Bij alle persoonlijke vrijheid in denken is er één opvatting, die alle Vrijmetselaren gemeen hebben: ze zien leven en werken niet als vrijblijvend, maar - om een maçonnieke uitdrukking te gebruiken - als een te voltooien bouwwerk. Ze voelen zich nauw verbonden met oorsprong en bestemming van al het bestaande en aanvaarden de leiding van de Opperbouwmeester van het Heelal. Iedere Vrijmetselaar, ongeacht welk geloof hij belijdt, kan aan deze symbolische verwijzing naar een alles-ordenend beginsel zijn eigen inhoud geven.
Wie zijn Vrijmetselaar?
Bij aanmelding voor het lidmaatschap spelen maatschappelijke achtergrond, levens- en wereldbeschouwelijke opvattingen geen rol. Van groot belang is, dat men belangstelling heeft voor geestelijke en zedelijke vraagstukken en ontvankelijk is voor symbolen en ritualen.
Men moet openstaan voor de mening van anderen en bereid zijn ervan te leren.
De Orde van Vrijmetselaren bestaat van oudsher uit mannen. Er is gemengde Vrijmetselarij (Le Droit Humain) en een Orde van vrouwen (Vita Feminea Textura)
Deze tekst is deels ontleend aan en een bewerking van de volgende brochures:
Vrijmetselarij - mr. H.J. Zeevalking
Vrijmetselarij, een verkenningsreis - W.J.M. Akkermans
275 jaar en meer; Vrijmetselarij in Rotterdam - T. Jacob