Het leven, het werk en de muziek van onze grote naamgever Wolfgang Amadeus Mozart

door Anne de Beer

Tijdens het feest ter gelegenheid van de viering van het 40-jrige bestaan van onze Loge in 2004 werd, uiteraard, maçonnieke muziek van onze naamgever gespeeld. Een vraag die daarbij op zou kunnen komen is: waren dit gewoon maar wat aardige onbetekenende kleinigheden in het leven van één van de grootste componisten uit de Europese geschiedenis? Of kunnen we ze beschouwen als een belangrijke bijdragen aan het loge- leven van een meelevende vrijmetselaar ? In het verlengde daarvan : hoe belangrijk was de vrijmetselarij voor Mozart ? En welke rol speelde de vrijmetselarij überhaupt in het politieke en maatschappelijke leven van Wenen aan het einde van de 18e eeuw?

Op deze vragen hoop ik in dit korte verhaal een zeer globaal antwoord te formuleren. En dat levert mijns inziens een heel boeiend beeld op. Want Mozart is toegetreden op een moment dat er grote spanningen ontstonden in de vrijmetselarij en ook in de maatschappij waarin die werkte. Het logeleven was in de zeven jaren waarin hij lid was op zijn zachtst gezegd zéér wisselvallig. Er speelden zich taferelen af waar wij ons nauwelijks meer een voorstelling bij kunnen maken. Maar er waren ook vragen aan de orde die tot op de huidige dag zéér actueel zijn.

De politieke en maatschappelijke situatie.

Mozart heeft zich in 1784 aangemeld bij de vrijmetselarij in Wenen. Dat was midden in de regeerperiode van Jozef II, van 1780- 1790. Hij was de zoon van keizerin Maria Theresia en Frans I. Tijdens de langdurige regering van Maria Theresia van 1740- 1780 had het Habsburgse rijk met als centrum Oostenrijk het toppunt van haar macht bereikt. Grote delen van Europa werden vanuit Wenen bestuurd. Wenen in het Oosten en Parijs in het Westen waren op het gebied van de politiek maar ook van filosofie, kunst en cultuur het centrum van de toenmalige wereld.

Maria Theresia was een conservatieve vorstin. Ze bracht het land op allerlei gebied tot grote bloei en bestendigde waar mogelijk de vrede. Maar er waren weinig vrijheden en ook de vrijmetselarij was in het begin van haar regeerperiode verboden.

Klik om verder te lezen ...