Deventer, 15 okt.: Lezing: 'Waar licht en donker elkaar ontmoeten'

Lezing: Waar licht en donker elkaar ontmoeten

Goethe, de kleurenleer en de vrijmetselarij

Johann Wolfgang von Goethe (1749–1832) kennen de meeste mensen als een van de grootste dichters uit de Europese literatuur. Minder bekend is dat hij ook een gepassioneerd natuuronderzoeker was. Hij verdiepte zich in planten, gesteenten, wolken, anatomie en – misschien wel het meest – in de vraag hoe wij de wereld waarnemen. Zijn omvangrijke Zur Farbenlehre (Kleurenleer, 1810) is geen natuurkundig handboek, maar een fascinerende zoektocht naar de manier waarop licht, donker en kleur door de mens worden ervaren.

Goethe was bovendien jarenlang actief vrijmetselaar. In 1780 werd hij ingewijd in de Weimarse loge Amalia. Hoewel zijn kleurenleer geen maçonniek werk is, vertoont zijn denken opvallende raakvlakken met de idealen van de vrijmetselarij: aandacht, zelfkennis, innerlijke ontwikkeling en het blijvende streven naar ‘meer licht’.

Deze lezing door Paul Marselje is geen wetenschappelijke verhandeling over optica en ook geen geschiedenisles over de vrijmetselarij. Zij is een uitnodiging om met Goethe mee te kijken. Naar licht en donker, naar kleur, naar symbolen en uiteindelijk naar onszelf. Daarbij blijkt dat de vraag niet alleen is wat wij zien, maar vooral hoe wij kijken.

Misschien is dat wel Goethes meest verrassende nalatenschap: niet een nieuwe theorie over kleur, maar een andere manier van waarnemen. En misschien schuilt daarin ook de blijvende actualiteit van de vrijmetselarij: niet het geven van antwoorden, maar het oefenen in aandacht, verwondering en persoonlijke groei.

Als hoofdbestuurslid en als ordevoorlichter van de Orde van Vrijmetselaren treedt Paul Marselje (Haarlem, 1950) veel naar buiten in het kader van voorlichting. Marselje was eerder voorzitter van een Haarlemse vrijmetselaarslogeloge, lid van de landelijke werkgroep ter bestudering van vrijmetselaarsrituelen, voorzittend meester van een vrijmetselaarskapittel in de ‘Orde der Hoge Graden’ en voorzitter van een uitgeverij van boeken over vrijmetselarij.

• zaterdag 12 september 2026, 16:00 uur
• openbare lezing vrijmetselaarsloges Le Prejugé Vaincu en Pentagram
• Rijkmanstraat 10, 7411 GB Deventer
• Toegang gratis